Prins Clausplein

Knooppunt Prins Clausplein
Kruisende wegen
Type stack

Opengesteld 1957
Het knooppunt Prins Clausplein is een knooppunt in Nederland, uitgevoerd als stack. Het knooppunt is gelegen bij de stad Den Haag in de provincie Zuid-Holland en is het enige volledige stackknooppunt van het land. Hier kruist de A4 de A12.


Grotere kaart weergeven

Naamgeving
Het knooppunt is vernoemd naar Claus van Amsberg, beter bekend als Prins Claus, een prins-gemaal van koningin Beatrix der Nederland die op 6 september 1926 geboren werd in Hitzacker, Niedersachsen en op 6 oktober 2002 overleed. Het is één van de weinige knooppunten in Nederland die naar een (destijds) levend persoon werd vernoemd. Het knooppunt kreeg in 1985 zijn huidige naam, daarvoor stond het bekend als het knooppunt Leidschendam.

Inrichting
Het knooppunt Prins Clausplein vanuit het oosten.Het knooppunt is uitgevoerd als een volledig stack, het enige van Nederland en één van de weinige in Europa. Het is een 4-level stack, waarbij de A12 op het onderste niveau gaat, de A4 hier overheen gaat, vervolgens de fly-overs vanaf Amsterdam naar Utrecht en van Delft naar Den Haag, met als bovenste niveau de fly-overs van Utrecht naar Delft en van Den Haag naar Amsterdam. Niet alle fly-overs zijn tweestrooks uitgevoerd. De A4 kent aan beide zijden een parallelstructuur, richting het knooppunt Ypenburg bestaand uit een vlechtwerk en richting Amsterdam een parallelstructuur tot na de aansluiting Leidschendam. De A12 kent geen parallelstructuur en bestaat uit 2×3 rijstroken. De omgeving van het knooppunt is vrijwel volledig volgebouwd; naar het westen ligt de stad Den Haag, naar het noorden Leidschendam, naar het oosten de Haagse Vinex-wijk Leidschenveen en naar het zuiden de Haagse Vinex-wijk Ypenburg en Nootdorp. Door de zuidwestkant van het knooppunt loopt de spoorlijn Den Haag – Utrecht. Het knooppunt ligt circa 5 meter boven zeeniveau.

Geschiedenis
Het knooppunt zou later onderdeel worden van wat de eerste snelweg van Nederland is. Op 15 april 1937 werd de A12 opengesteld tussen Voorburg en Zoetermeer over 9 kilometer, de eerste snelweg van het land. De snelweg telde destijds 2×2 rijstroken. In dat jaar, en het jaar erop volgend werd de A12 oostwaarts verlengd tot Gouda. In de jaren 40 werd ook begonnen met de bouw van aardenbanen tussen Leiden en Den Haag, maar deze werden vanwege de tweede wereldoorlog niet voltooid. In 1954 werd pas met de eigenlijke aardenbaan tussen het knooppunt Ypenburg en Leidschendam begonnen en op 31 augustus 1957 opende het eerste deel van de A4 hier tussen knooppunt Ypenburg en knooppunt Leidschendam, zoals het knooppunt Prins Clausplein toen heette. Ongeveer een half jaar later, op 11 februari 1958 opende de A4 tussen Hoogmade en knooppunt Leidschendam, waarmee alle takken voltooid waren.

In 1983 werd de A12 tussen Voorburg en het Prins Clausplein verbreed naar 2×3 rijstroken. In datzelfde jaar werd ook de A12 verder naar Zoetermeer verbreed naar 2×3 rijstroken. In de jaren 80 voldeed het knooppunt Leidschendam niet meer, en op 20 juni 1985 werd het knooppunt in zijn huidige stackvorm opengesteld, en hernoemd tot knooppunt Prins Clausplein. In 1998 werden de vlechtwerken tussen het Prins Clausplein en het knooppunt Ypenburg opengesteld. Omstreeks 1999 werd de A4 tussen het knooppunt en Leidschendam verbreed naar de huidige parallelstructuur met 10 rijstroken. In 2005 is de maximumsnelheid tussen Den Haag-Bezuidenhout en het Prins Clausplein in beide richtingen verlaagd naar 80 km/uur. Sinds december 2009 mag er "stad-uit" onder bepaalde omstandigheden weer 100 worden gereden.

Toekomst

Er ligt een startnotitie om het weefvak tussen de toerit Nootdorp en het knooppunt aan te passen. Deze zogenaamde Bypass Nootdorp voorziet in een rangeerbaan aan de noordzijde van de A12. Met deze bypass moet het voor verkeer vanaf de toerit Nootdorp makkelijker worden om in te voegen op de A12. Vanaf de toerit kan verkeer via een nieuwe boog onder het talud Utrecht > Amsterdam door om in te voegen op de A12 richting Den Haag, of het verkeer kan vanaf de bypass uitvoegen naar een nieuw weefvak waar gekozen kan worden voor Rotterdam of Amsterdam. Het verkeer vanuit Utrecht maakt dan ook gebruik van dit nieuwe weefvak.

Een ander plan is de zogenaamde Sijsling-variant. Dit is een door de heer Sijsling bedachte oplossing voor het lastige weefvak aan de oostzijde van het knooppunt, waar het verkeer vanaf de A13 richting Voorburg moet weven met het verkeer vanaf de A4-zuid richting Utrecht. Door de aanleg van een nieuwe verbindingsweg ná het oversteken van de A4-zuid-rijbaan, in plaats van ervoor zoals in de huidige situatie, hoeft er op het vernieuwde weefvak veel minder verkeer te kruisen. Verkeer vanaf de A13 dat "naar links" wil richting Voorburg zit dan al links en verkeer vanaf de A4-zuid dat "naar rechts" wil richting Utrecht zit dan al rechts. Er wordt gesproken over aanleg in 2011, maar dit is nog niet zeker.

Verder wordt de A4 bij Leiden verbreed, maar dit heeft geen directe gevolgen voor het knooppunt Prins Clausplein.

Verkeersintensiteiten
Verkeersintensiteiten 2006, in werkdaggemiddelden;

A4 Leidschendam – knooppunt Prins Clausplein: 135.500
A4 knooppunt Prins Clausplein – knooppunt Ypenburg: 207.300
A12 Voorburg – knooppunt Prins Clausplein: 144.800
A12 knooppunt Prins Clausplein – Nootdorp: 145.700