Hoevelaken

Knooppunt Hoevelaken
Kruisende wegen
Type Klaverblad

Opengesteld 1952
Het knooppunt Hoevelaken is een knooppunt in Nederland, uitgevoerd als klaverblad. Het knooppunt ligt aan de rand van de stad Amersfoort en de A1 kruist hier de A28. Het knooppunt ligt in de provincie Utrecht.


Grotere kaart weergeven

Naamgeving
Het knooppunt is vernoemd naar het dorp Hoevelaken, wat thans in de gemeente Nijkerk (provincie Gelderland) ligt. Het ligt echter dichter bij de stad Amersfoort.

Inrichting
De A1 komt vanuit Amsterdam uit het westen met 2×2 rijstroken en loopt verder naar het oosten met 2×2 rijstroken richting Apeldoorn, met richting oosten een spitsstrook. Vanuit het noorden komt de A28 uit Zwolle, die verder gaat langs Amersfoort richting Utrecht. De oriëntatie van de A28 verandert hier van oost-west naar noord-zuid, wat tot veel afslaande bewegingen leidt, met name tussen Utrecht en Apeldoorn. Het knooppunt is uitgevoerd met rangeerbanen. De aansluiting Hoevelaken (afrit 14) is ook verweven in de rangeerbaan van het knooppunt. Opvallend is dat verkeer vanuit Apeldoorn richting Utrecht niet meer de volledige rangeerbaan gebruikt, maar al eerder op de hoofdrijbaan invoegt.

Geschiedenis
Reeds in 1952 werd de rijksweg 1 opengesteld vanaf Baarn tot Terschuur, destijds nog met één rijbaan, waarbij het knooppunt destijds een rotonde was. In datzelfde jaar werd ook de eerste rijbaan van rijksweg 28 vanaf Hoevelaken naar Nijkerk opengesteld. In 1962 opende de rondweg van Amersfoort (A28) met 2×2 rijstroken. In 1966 opende de tweede rijbaan van de A28 tussen Hoevelaken en Nijkerk, en datzelfde jaar werd gestart met de ombouw van de rotonde tot klaverblad. Daartoe werden eerst de buitenste verbindingswegen van het klaverblad aangelegd en met elkaar verbonden; dit had de vorm van een vooroorlogse stuiver (vierkant met afgeronde hoeken). De stuiver werd in 1968 in gebruik genomen. Tijdens de werkzaamheden, in 1967, werd het deel tussen Hoevelaken en Terschuur verbreed naar 2×2 rijstroken. In 1971 volgde dan het laatste deel, de A1 tussen Bunschoten en Hoevelaken, waarmee alle takken 2×2 rijstroken telden. De werkzaamheden aan het knooppunt werden door geldgebrek regelmatig stilgelegd, en pas eind 1971 werd het knooppunt Hoevelaken opgeleverd in zijn huidige vorm als klaverblad. In 2005 kwam de spitsstrook tussen Hoevelaken en Barneveld technisch gereed, maar bleef door een juridische fout gesloten tot 2008.

Toekomst
Aanleiding
Al jaren komt er grootschalige filevorming rond het knooppunt voor. Drie van de vier aansluitende wegvakken tellen meer dan 100.000 voertuigen per etmaal, waarmee Hoevelaken één van de drukstbereden klaverbladen van Nederland is. Met name problematisch is het verkeer vanaf Apeldoorn richting Utrecht, dat op zijn beurt weer files veroorzaakt vanuit Zwolle. Filevorming duurt tot ruim buiten de spits, niet zelden tot na 11 uur ’s ochtends. In de avond is het met name vanuit Utrecht problematisch. Omstreeks 2007 is een kleine aanpassing aan het knooppunt doorgevoerd, waarbij verkeer vanuit Apeldoorn naar Utrecht niet meer de gehele rangeerbaan gebruikt, maar eerder invoegt, zodat deze stroom niet gecombineerd wordt met de stroom vanuit Amsterdam richting Utrecht. De A1 en A28 dienen namelijk ook als rondweg van de stad Amersfoort. Het knooppunt staat steevast in de top-25 van fileknelpunten in Nederland. In 2007 was knooppunt Hoevelaken de derde duurste file van Nederland, met een economisch verlies van € 23 miljoen per jaar.

Oplossingen
Knooppunt Hoevelaken vanaf viaduct Stoutenburgerlaan.Om de filevorming aan te pakken, is het project VERDER opgestart, dat de problematiek rond het knooppunt moet oplossen. Het is namelijk voorgesteld om de A1 tussen knooppunt Eemnes en knooppunt Hoevelaken te verbreden naar 2×4 rijstroken, en de A28 langs Amersfoort om te bouwen naar 4×2 rijstroken met een parallelsysteem. Deze infrastructuur kent veel meer capaciteit dan het knooppunt Hoevelaken, waardoor de files nog verder zullen toenemen. Eind 2008 is een startnotitie ter inzage gelegd, waar 176 inspraakreacties op zijn binnengekomen. Het project VERDER omvat niet alleen het knooppunt Hoevelaken, maar ook de driehoek Utrecht – Amersfoort – Hilversum en tevens de ring Utrecht.

In 2009 bevond het project zich in de verkenningsfase, waarbij 4 alternatieven werden onderzocht. Het alternatief “verbreden” omvat het verbreden van een aantal aansluitende wegvakken en het bouwen van fly-overs voor de drukste verbindingen. Dit alternatief scoort het beste op bijna alle fronten. Het alternatief “nieuwe verbindingen” met bijvoorbeeld een nieuwe verbindingssnelweg tussen A28 en A1 ten noorden van Vathorst scoort het slechtste op alle fronten. Ook het alternatief “niet verbreden” heeft geen oplossend vermogen. Sterk inzetten op het openbaar vervoer wordt niet als kansrijk gezien, daar de intensiteiten hier met hooguit 1% mee afnemen en de problemen dus niet oplossen. Als laatste is er nog het alternatief “sorteren” waarbij er een grotere parallelstructuur komt op de A1 en A28 tussen Bunschoten (A1) en Maarn (A28).

Planning
In 2010 en 2011 wordt de Milieu-effect rapportage (MER) opgesteld, evenals het Ontwerp-tracébesluit (OTB), wat in 2011 ter inzage komt te liggen. In 2011 of 2012 volgt dan de publicatie van het Tracébesluit, waarna dit in 2012 onherroepelijk moet worden. Vervolgens wordt gestart met de onteigening van de benodigde percelen, waarna het project tussen 2016 en 2020 uitgevoerd zal worden.

Verkeersintensiteiten
Verkeersintensiteiten 2006, in werkdaggemiddelden;

Amersfoort-Noord – KP Hoevelaken: 101.750
KP Hoevelaken – Hoevelaken: 108.150
Amersfoort – KP Hoevelaken: 98.750
KP Hoevelaken – Nijkerk: 76.800[5]